Currently, at the stage of the country's economic development, in order for the agricultural sector to become profitable, competitive, and also ensure long-term independence, it must be productive. In this regard, it is necessary to use agricultural waste to increase productivity and the raw material base of feed production and improve quality. Such agricultural waste includes post–harvest waste from oilseeds, which are rich in minerals, micro-macronutrients, protein, fat, fiber and vitamins. The use of post-harvest waste from oilseeds in the production of compound feeds is economically feasible. However, fulfilling this condition in industrial livestock farming requires large financial resources, which are not always recouped by the products produced. The way out of this situation is to replace expensive components with plant energy-protein components. During the study, a recipe for compound feeds with the introduction of post-harvest waste of oil crops was developed. Also, quality indicators such as crude protein, digestible protein, fat, fiber, and feed unit were studied. It was found that when introducing feed flour from post-harvest waste in the amount of sunflower -5%, safflower -2% into compound feeds, the quality indicators did not show any visible changes. With an increase in the rate of introduction of feed flour into compound feeds, the quality indicators increased. Thus, the introduction of waste-free technologies for the production of oilseeds with the development of products suitable for inclusion in compound feed will significantly expand the raw material base for compound feed production.
В настоящее время на этапе экономического развития страны, чтобы сельскохозяйственное направление стало рентабельным, конкурентоспособным, а также обеспечиволо продолственную независимость, оно должно быть продуктивным. В связи с этим для повышения продуктивности и сырьевой базы комбикормового производства, а также для повышения качества необходимо использовать сельскохозяйственные отходы. К таким сельскохояйственным отходам относятся послеуборочные отходы масличных культур, которые богаты минералами, микро, макроэлементами, белками, жирами, клетчаткой и витаминами. Использование послеуборочных отходов масличных культур в производстве комбикормов экономически целесообразно. В ходе исследований разработан рецепт комбикормов с вводом послеуборочных отходов масличных культур. А также исследованы качественные показатели, как сырой протеин, переваримый протеин, жир, клетчатка, кормовая единица. Установлено что при вводе в комбикорма кормовую муку из послеуборочных отходов в количестве подсолнечника -5%, сафлора -2% качественные показатели практически не изменились При увеличении нормы ввода кормовой муки в комбикорма качественные показатели повысились. Таким образом, внедрение безотходных технологий производства масличных культур с выработкой пригодных для ввода в комбикорма отходов позволит значительно расширить сырьевую базу комбикормового производства.
Қазіргі уақытта елдің экономикалық даму кезеңінде ауылшаруашылық бағыты үнемді, бәсекеге қабілетті болуы үшін, сондай-ақ ұзақ мерзімді тәуелсіздікті қамтамасыз ету үшін ол өнімді болуы керек.
Осыған байланысты құрама жем өндірісінің өнімділігі мен шикізат базасын арттыру және сапасын арттыру үшін ауыл шаруашылығы қалдықтарын пайдалану қажет. Мұндай ауылшаруашылық қалдықтарына минералдарға, микро –макроэлементтерге, ақуызға, майға, талшықтарға және дәрумендерге бай майлы дақылдардың егін жинаудан кейінгі қалдықтары жатады. Майлы дақылдардың егін жинаудан кейінгі қалдықтарын құрама жем өндірісінде пайдалану экономикалық орынды. Зерттеу барысында майлы дақылдардың егін жинаудан кейінгі қалдықтарын енгізумен құрама жем рецепті әзірленді. Сондай-ақ, шикі ақуыз, қорытылатын ақуыз, май, талшық, Жем бірлігі сияқты сапалық көрсеткіштер зерттелді. Құрама жемге егін жинаудан кейінгі қалдықтардан жемдік ұнды күнбағыс мөлшерінде -5%, мақсары -2% сапалық көрсеткіштерге енгізгенде көрінетін өзгерістер көрсетілмегені анықталды. Азықтық ұнды құрама жемге енгізу нормасы ұлғайған кезде сапалық көрсеткіштер артты. Осылайша, құрама жемге енгізуге жарамды май дақылдарын өндірудің қалдықсыз технологияларын енгізу құрама жем өндірісінің шикізат базасын едәуір кеңейтуге мүмкіндік береді.
