Бұл зерттеу жұмысында биойогурт өндіру үшін қолданылатын негізгі шикізат көздері – сиыр және
бие сүтінің органолептикалық, микробиологиялық және физико–химиялық көрсеткіштері жан-жақты
зерттеліп, салыстырмалы түрде талданды. Алынған нәтижелерге сәйкес, сиыр сүті МемСТ талаптарына
сай болғанымен, бие сүті өзінің құрылымдық және биологиялық ерекшеліктері арқылы айқын артықшылық
көрсетті. Атап айтқанда, оның консистенциясы – бірқалыпты әрі сұйықтау, дәмі – ерекше нәзік, иісі –
жеңіл әрі жағымды, түсі – табиғилықтың көрсеткіші ретінде ақ немесе көгілдір реңді болып сипатталды.
Бұл қасиеттер биойогуртқа қажетті жұмсақ құрылым мен тартымды органолептикалық сипат береді.
Микробиологиялық талдаулар барысында бие сүтінің микрофлора тұрақтылығын қамтамасыз ету
қабілеті жоғары екендігі дәлелденді. Қоректік ортада өсірілген колониялардың морфологиялық
сипаттамалары оның микробиологиялық сапасын айқындады. Микроскопиялық зерттеулерде
сүтқышқылды ашытуға жауап беретін Lactobacillus bulgaricus және Bifidobacterium анықталып, олардың
биойогурт өндірісіндегі маңызы расталды. Физико–химиялық сараптама нәтижесінде алынған үш
сынаманың ішінде бірінші үлгінің қышқылдығы, майлылығы және белок мөлшері толықтай стандарт
талаптарына сәйкес келіп, ең қолайлы нұсқа ретінде белгіленді. Сонымен қатар, биойогуртнің тағамдық
және профилактикалық құндылығын арттыру мақсатында биойогурттың құрамына табиғи өсімдік
қоспалары – банан және мандарин пюресі енгізілді. Банан құрамындағы табиғи қанттар мен минералдар
(калий, магний, фосфор) ағзаны энергиямен қамтамасыз етсе, мандарин негізінен С және В тобы
дәрумендеріне бай бола отырып, иммунитетті күшейтетін тиімді табиғи қоспа болып табылды. Жалпы
зерттеу нәтижелері бие сүтіне негізделген, банан және мандаринмен байытылған биойогурттың жоғары
сапалы, функционалдық қасиеттері жетілдірілген және емдік-профилактикалық маңызы бар тиімді
тағамдық биойогурт екенін көрсетті.
This study provides a comprehensive analysis and comparative evaluation of the organoleptic, microbiological,
and physicochemical properties of the main raw materials used in the production of bioyogurt — cow's milk and
mare's milk. According to the obtained results, although cow's milk meets GOST standards, mare's milk demonstrated
clear advantages due to its structural and biological characteristics. In particular, its consistency is uniform and more
fluid, the taste is especially delicate, the aroma is light and pleasant, and the color is white or bluish, indicating its
natural origin. These qualities contribute to the soft texture and attractive organoleptic properties of bioyogurt.
Microbiological analysis confirmed the high ability of mare’s milk to maintain stable microflora. The morphological
characteristics of colonies grown in nutrient media confirmed its microbiological quality. Microscopic studies revealed
the presence of Lactobacillus bulgaricus and Bifidobacterium, which confirmed their significance in the production
of bioyogurt. According to the results of physicochemical analysis, among the three tested samples, the first sample
fully met standard requirements in terms of acidity, fat content, and protein level and was identified as the most suitable
option. Additionally, to enhance the nutritional and prophylactic value of the product, natural plant-based additives — banana and mandarin purees — were included in the bioyogurt formulation. Natural sugars and minerals
(potassium, magnesium, phosphorus) in bananas help supply the body with energy, while mandarin, rich in vitamins
C and B, serves as an effective natural additive to strengthen the immune system. Overall, the results of the study
demonstrated that bioyogurt based on mare's milk enriched with banana and mandarin is a high-quality food product
with enhanced functional properties and a pronounced therapeutic and preventive effect.
В данном исследовании всесторонне изучены и сравнительно проанализированы органолептические,
микробиологические и физико-химические показатели основных сырьевых компонентов для производства
биойогурта — коровьего и кобыльего молока. Согласно полученным результатам, несмотря на соответствие
коровьего молока требованиям ГОСТ, кобылье молоко продемонстрировало явные преимущества благодаря
своим структурным и биологическим особенностям. В частности, его консистенция однородная и более
жидкая, вкус особенно нежный, запах легкий и приятный, цвет белый или с голубоватым оттенком, что
свидетельствует о его природности. Эти свойства придают биойогурту мягкую текстуру и привлекательные
органолептические характеристики. Микробиологический анализ подтвердил высокую способность кобыльего
молока обеспечивать стабильность микрофлоры. Морфологические характеристики колоний, выращенных на
питательной среде, подтвердили его микробиологическое качество. Микроскопические исследования выявили
наличие Lactobacillus bulgaricus и Bifidobacterium, что подтвердило их значимость в производстве биойогурта.
Согласно результатам физико-химического анализа, из трёх исследованных образцов первый образец по
кислотности, жирности и содержанию белка полностью соответствовал стандартным требованиям и был
определён как наиболее подходящий вариант. Кроме того, с целью повышения пищевой и профилактической
ценности в состав биойогурта были введены натуральные растительные добавки — пюре из банана и
мандарина. Натуральные сахара и минералы (калий, магний, фосфор), содержащиеся в банане, обеспечивают
организм энергией, а мандарин, богатый витаминами группы С и В, является эффективной природной добавкой
для укрепления иммунитета. В целом результаты исследования показали, что биойогурт на основе кобыльего
молока, обогащённый бананом и мандарином, представляет собой высококачественный пищевой продукт с
улучшенными функциональными свойствами и выраженным лечебно-профилактическим эффектом.
