Бұл зерттеу асханалық өндірісте қызмет атқаратын аспаздардың еңбек қауіпсіздігін арттыруға бағытталған арнайы жұмыс киімінің эргономикалық, гигиеналық және қорғаныс қасиеттерін кешенді бағалауға арналған. Жұмыс барысында негізгі назар екі материал түріне – негізгі жұмыс костюміне арналған Панацея Премиум В7420 матасына және қорғаныс фартугына арналған отқа төзімді Пробан материалына аударылды. Зерттеудің мақсаты – аспаздардың кәсіби қызметінің биомеханикалық ерекшеліктерін ескере отырып, қауіпсіз және эргономикалық киім моделін ғылыми тұрғыдан негіздеу. Зертханалық сынақтар материалдардың физика-механикалық беріктігін, ауа өткізгіштік деңгейін, термиялық тұрақтылығын, ылғал сіңіру қабілетін, жану динамикасын және гигиеналық сипаттамаларын анықтауға бағытталды. Қосымша ретінде, аспаз жұмысына тән қозғалыстар: алға еңкею, қолды жоғары көтеру, жылдам бұрылу және ұзақ уақыт тік тұру жағдайлары кезінде фартуктың эргономикалық бейімділігі бағаланды. Пробан материалының жоғары температура әсеріне төзімділігі, өздігінен сөну қабілеті және деформацияға ұшырамауы оның кәсіби қауіптерді азайтуда тиімді шешім екенін көрсетті. Сондай ақ Пробан материалының термиялық әсерден, ашық жалыннан және жоғары температуралық факторлардан қорғау деңгейін айтарлықтай арттыратынын көрсетті. Жүргізілген зерттеу нәтижесінде аспаздарға арналған арнайы киімнің қауіпсіздік, жайлылық және функционалдық талаптарға толық сәйкес келетін ғылыми негізделген моделі ұсынылды.
Данное исследование посвящено комплексной оценке эргономических, гигиенических и защитных свойств специальной рабочей одежды для поваров, направленной на повышение уровня профессиональной безопасности в условиях пищевого производства. Оснавное внимание уделено двум типам материалов – ткани Панацея Премиум В7420, применяемой для изготовления базового рабочего костюма, и трудногорючему материалу Пробан, использованному для проектирования защитного фартука. Цель исследования заключается в научном обосновании безопасной и эргономичной модели одежды с учетом биомеханических особенностей профессиональной деятельности поваров. Лабораторные испытания были направлены на определение физико-механической прочности материалов, уровня воздухопроницаемости, термостойкости, влагопоглощения, динамики горения и санитарно-гигиенических характеристик. Дополнительно проведена эргономическая оценка поведения фартука при типичных производственных движениях: наклон вперед, поднятие рук, быстрый поворот корпуса и длительная работа в положении стоя. Материал пробан продемонстрировал устойчивость к воздействию высоких температур, способность к самозатуханию и сохранение структуры при контакте с горячими брызгами масла, что подтверждает его эффекттивность как защитного барьера. Полученные результаты показали что материал Пробан значительно увеличивает уровень защиты от теплового воздействия, открытого пламени и термических факторов. По итогам исследования разработана научно обоснованная модель двухкомпонентного комплекта специальной одежды, соответствующая требованиям безопасности, комфорта и функциональности.
This studyis dedicated to a comprehensive evaluation of the ergonomic, hygienic, and protective properties of specialized workwear for chefs6 aimed at increasing the level of occupational safety in food production envionments. The main focus is placed on two types of materials: Panacea Premium B7420 fabric, applied in the design of protective apron. The purpose of the research is to scientifically justify a safe and ergonomic clothing model, taking into account the biomechanical characteristics of chefs’ professional activites. Laboratory tests were conducted to determine the physical and mechanical strength of the materials, air permeability level, thermal resistansce, moisture absorption, burning dynamics, and sanitary-hygienic properties. Additionally, an ergonomic assessment of apron performance was carried out during typical production movements such as bending forward, raising arms, rapid torso rotation, and prolonged standing. The Proban material demonstrated resistance to high temperatures, the ability to self-extinguish, and structural stability when exposed to hot oil splashes, confirming its effectiveness as a protective barrier. The obtained results showed that Proban significantly increases the level of protection against heat exposure, open flame, and thermal hazards. Based on the findings, a scientifically grounded model of a two-component set of specialized workwear was developed, meeting the requirements of safety, comfort, and functionality.
