| dc.contributor.advisor | Бұл мақалада су спорт түрлерінің жіктемесін әзірлеуге негізделген гидрокостюм дизайнына әдістемелік тәсілдерді әзірлеу қарастырылады. Бұл зерттеудің мақсаты - су спорт түрлерінің нақты қажеттіліктеріне бейімделген, сенімділік пен қорғаныс қасиеттерін арттыра отырып, жайлылық пен өнімділікті жақсарта отырып, инновациялық, арнайы гидрокостюмдер жасау. Зерттеу эргономика мен динамикалық сәйкестікті ескеретін гидрокостюм компоненттерінің ұтымды дизайнын жасау арқылы киюшіні сыртқы факторлардан қорғауға бағытталған "адам-гидрокостюм-су ортасы" жүйесіне бағытталған. Мақалада су ортасының сипатын, оның басқарылу дәрежесін, температура параметрлерін және қорғаныс құралдарына қойылатын талаптарды ескере отырып, су спорт түрлерінің жүйелі жіктелуі ұсынылады. Спорт түрі мен гидрокостюм сипаттамаларын (неопрен қалыңдығы, дизайны және міндетті пайдалану шарттары) байланыстыратын модель әзірленген. Гидродинамикалық өзгергіштігі максималды және жылу қорғау талаптары жоғары спорт түрі - слалом су спортына ерекше назар аударылады. Жабдықты таңдаудың температура диапазонына, ток жылдамдығына және жел жағдайларына тәуелділігі дәлелденген. Ұсынылған жіктеуді қорғаныс қасиеттері жақсартылған гидрокостюмдердің жаңа түрлерін әзірлеуде, сондай-ақ спортшыларды дайындауда, нормативтік талаптарда және жаттығу логистикасын жетілдіруде пайдалануға болады. | kaz |
| dc.contributor.advisor | This article is devoted to the development of methodological approaches to wetsuit design based on the classification of water sports. The goal of this research is to create innovative wetsuits adapted to the specifics of water sports, increasing reliability and protective properties, while improving comfort and performance. The subject of the study is the "person-wetsuit-aquatic environment" system, with a particular focus on protecting the wearer from external factors by developing rational variants of wetsuit components, taking into account ergonomics and the dynamic conformity of the product. The article proposes a systematic classification of aquatic sports, taking into account the nature of the aquatic environment, the degree of its control, temperature parameters, and the requirements for protective equipment. A model for the combination of the type of sports discipline and the characteristics of wetsuits (neoprene thickness, design, and mandatory application conditions) has been developed. Special attention was paid to the water sport "slalom" as a sport with maximum hydrodynamic variability and increased thermal protection requirements. The dependence of equipment selection on temperature ranges, flow velocity, and wind conditions has been substantiated. The presented classification can be used in the development of new types of wetsuits with enhanced protective properties, as well as in athlete training, regulatory requirements, and improvement of training logistics. | eng |
| dc.contributor.author | З.У. Зуфарова, З.А. Мамаханова | |
| dc.contributor.author | С.Ш. Ташпулатов | |
| dc.contributor.author | Z.U. Zufarova, Z.А. Mamahanova | |
| dc.contributor.author | S.SH. Tashpulatov | |
| dc.date.accessioned | 2026-10-16T10:46:32Z | |
| dc.date.available | 2026-10-16T10:46:32Z | |
| dc.date.issued | 2026 | |
| dc.identifier.citation | Вестник Алматинского технологического университета | ru_RU |
| dc.identifier.uri | http://hdl.handle.net/123456789/2763 | |
| dc.description.abstract | Статья посвящена разработке методологических подходов к проектирванию гидрокостюма на основе формирования классификации водных видов спорта. Целью настоящих исследований является создание инновационных видов серии адаптированных гидрокостюмов по специфике водных видов спорта, повышая надежность и защитные свойства, улучшая комфорт и производительность. Предметом исследования выступает система «человек – гидрокостюм – водная среда», где особое место уделяется защите человека от воздействия внешних факторов путем формирования рациональных вариантов компонентов гидрокостюма с учетом эргономики и динамического соответствия изделия. В статье предложена систематизированная классификация водных видов спорта с учетом характера водной среды, степени её контролируемости, температурных параметров и требований к защитной экипировке. Разработана модель сопряжения типа спортивной дисциплины и характеристик гидрокостюмов (толщина неопрена, конструкция, условия обязательности применения). Особое внимание уделено водному виду спорта «слалома» как видам спорта с максимальной гидродинамической вариативностью и повышенными требованиями к термозащите. Обоснована зависимость выбора экипировки от температурных диапазонов, скорости течения и ветровых условий. Представленная классификация может быть использована при разработке новых видов гидрокостюма с повышенными защитными свойствами, а также при подготовке спортсменов, разработке нормативных требований и совершенствовании материально-технического обеспечения тренировочного процесса. | ru_RU |
| dc.language.iso | other | ru_RU |
| dc.publisher | Алматинский Технологический Университет | ru_RU |
| dc.relation.ispartofseries | ;2026 №3 | |
| dc.subject | гидрокостюм, конструкция, защита, надежность, применяемые система материалов, водные виды, спорт, внешнее воздействия, факторы. | ru_RU |
| dc.subject | гидрокостюм, дизайн, қорғаныс, сенімділік, қолданылатын материалдық жүйелер, су спорт түрлері, спорт түрлері, сыртқы әсерлер, факторлар. | ru_RU |
| dc.subject | wetsuit, design, protection, reliability, material systems used, water sports, sports, external influences, factors. | ru_RU |
| dc.title | Методологический подход к проектированию гидрокостюма на основе формирования классификации водных видов спорта | ru_RU |
| dc.title.alternative | Су спорт түрлерінің жіктемесін әзірлеу негізінде гидрокостюм дизайнына әдістемелік көзқарас | ru_RU |
| dc.title.alternative | A methodological approach to wetsuit design based on the formation of a classification of water sports | ru_RU |
| dc.type | Article | ru_RU |