The article presents an EDS analysis of ash from camel milk and its derived products. Based on the results of
the EDS analysis, the composition of the main mineral and organogenic elements in ash from camel milk, cottage
cheese, kurt, and whey has been determined. The mass fractions of the main macro- and microelements contained in
these products - sodium, potassium, calcium, phosphorus, magnesium, chlorine - as well as organogenic elements
such as oxygen and carbon have been identified. The elemental composition of camel milk and derivatives obtained in
the autumn and winter seasons has been compared, and the influence of feed and physiological factors on the
formation of the elemental profile has been determined. Changes during technological processing of camel milk into
fermented milk products have also been analyzed, and their functional significance for human body has been assessed.
The experimental data indicate a high level of mineralization of the produced products, which determines their
nutritional and biological value. Overall, the obtained research results substantiate the feasibility of using camel milk
and its processed products in functional and therapeutic-preventive nutrition for various population groups.
В статье проведён EDS-анализ озоленного верблюжьего молока и его производных продуктов. По
результатам проведённого EDS-анализа определён состав основных минеральных и органогенных элементов
озолённого верблюжьего молока, творога, курта и молочной сыворотки. Определены массовые доли входящих в
эти продукты основных макро- и микроэлементов - натрия, калия, кальция, фосфора, магния, хлора и
органогенных элементов - кислорода и углерода. Проведено сравнение элементного состава верблюжьего молока
и продуктов, полученных в осенний и зимний сезоны, и на этой основе выявлено влияние кормовых и
физиологических факторов на формирование элементного профиля. Также проведён анализ изменений в
процессе технологической переработки верблюжьего молока в кисломолочные продукты и проведена оценка их
функциональной значимости для организма человека. Экспериментальные данные свидетельствуют о высоком
уровне минерализации вырабатываемых продуктов, что обусловливает их пищевую и биологическую ценность.
В совокупности полученные результаты исследований обосновывают целесообразность использования
верблюжьего молока и продуктов его переработки в составе функционального и лечебно-профилактического
питания различных слоёв населения.
Мақалада күлдендірілген түйе сүті мен оның туындыларының EDS-талдауs жүргізілді. ЭДС
талдауының нәтижелеріне сүйене отырып, күлдендірілген түйе сүтінің, сүзбенің, құрттың және
сарысудың негізгі минералды және органогенді элементтерінің құрамы анықталды. Бұл өнімдердегі негізгі
макро- және микроэлементтердің – натрий, калий, кальций, фосфор, магний, хлордың – және органогенді
элементтердің – оттегі мен көміртектің – массалық үлестері анықталды. Күзгі және қысқы маусымдарда
алынған түйе сүті мен оның туындыларының элементтік құрамы салыстырылды, сондай-ақ жем мен
физиологиялық факторлардың элементтік профильдің қалыптасуына әсері анықталды. Түйе сүтін
ашытылған сүт өнімдеріне технологиялық өңдеу кезіндегі өзгерістер де талданды және олардың адам
ағзасы үшін функционалдық маңыздылығы бағаланды. Тәжірибелік деректер алынған өнімдердің
минералдану деңгейінің жоғары екенін көрсетеді, бұл олардың тағамдық және биологиялық құндылығын
анықтайды. Жалпы алғанда, алынған зерттеу нәтижелері түйе сүті мен оның өңделген өнімдерін
халықтың әртүрлі топтары үшін функционалды және емдік тамақтануда пайдаланудың орындылығын
дәлелдейді.
