Питание является одним из ключевых факторов, обеспечивающих нормальную жизнедеятельность организма человека. От того, насколько правильно и рационально оно организовано, напрямую зависят состояние здоровья, уровень трудоспособности и продолжительность жизни. Вопрос обеспечения населения полноценной и безопасной пищей на протяжении всей истории человечества оставался крайне актуальным. В современных условиях, характеризующихся неблагоприятной экологической и социально-экологической обстановкой, качество питания нередко снижается. В связи с этим особую значимость приобретает разработка и внедрение функциональных пищевых продуктов, содержащих биологически активные компоненты, способствующие укреплению защитных сил организма, регуляции физиологических процессов и поддержанию активного образа жизни. На мировом уровне ведётся непрерывная научно-практическая работа по созданию инновационных продуктов функционального питания, как универсального назначения, так и ориентированных на профилактику и коррекцию конкретных нарушений функций органов и систем организма. Наиболее полно принципам рационального питания соответствуют многокомпонентные продукты, созданные на основе сырья как животного, так и растительного происхождения. При разработке функцио- нальных продуктов нового поколения ключевым требованием является достижение высокой пищевой ценности при обязательном обеспечении их безопасности для потребителя. Рацион питания оказывает существенное влияние не только на здоровье отдельного человека, но и на состояние здоровья населения в целом. Современные пищевые продукты, помимо обеспечения организма энергией и необходимыми нутриентами, выполняют важную профилактическую и лечебно-профилактическую функцию. Разработка и внедрение таких продуктов рассматриваются как одно из приоритетных направлений гуманистической программы питания, поддерживаемой Организацией Объединённых Наций. Согласно данным Всемирной организации здравоохранения, наблюдается устойчивая тенденция к ухудшению состояния здоровья населения, выражающаяся в росте числа заболеваний, в том числе связанных с нарушениями питания.
Адам ағзасының негізгі өмірлік жағдайларының бірі – тамақтану. Адамның денсаулығы, оның өнімділігі және өмір сүру ұзақтығы тамақтануды ұйымдастыруға байланысты. Толық және пайдалы тағам мәселесі әрқашан адамзат үшін ең маңыздыларының бірі болды. Күрделі экологиялық және әлеуметтік-экологиялық жағдайда тамақтану сапасы нашарлайды, осыған байланысты ауруларға төзімділікті арттыратын, адам ағзасындағы физиологиялық процестерді реттей алатын, оған ұзақ уақыт белсенді өмір салтын сақтауға мүмкіндік беретін ингредиенттері бар функционалды тамақ өнімдерін әзірлеу және өндіріске енгізу өзекті болып отыр. Жануарлар мен өсімдіктер шикізатына негізделген көп компонентті өнімдер жеткілікті тамақтану талаптарына жауап береді. Жаңа түрдегі функционалды тамақ өнімін құрудың негізгі қағидасы өнімнің толықтығы мен кепілдендірілген қауіпсіздігінің ең жоғары деңгейіне қол жеткізу болып табылады. Әр адам мен ұлттың денсаулығы көбінесе әдеттегі диетамен анықталады. Азық – түлік, адам ағзасын энергиямен, қажетті қоректік заттармен төмендетуден басқа, басқа да функцияларды орындайды, олардың ішіндегі ең маңыздысы- бірқатар аурулардың алдын алу және емдеу. Өндіріске емдік-профилактикалық өнімдерді енгізу БҰҰ қабылдаған адам тамақтануының гуманистік бағдарламасының бағыттарының бірі болып табылады. Дүниежүзілік Денсаулық сақтау ұйымының (ДДСҰ) мәліметтері бойынша халықтың денсаулық жағдайы нашарлайды және әртүрлі аурулармен, соның ішінде алиментарлы аурулармен ауыратын адамдар санының артуымен сипатталады.
Nutrition is one of the fundamental factors ensuring the normal functioning of the human body. The quality and organization of dietary intake have a direct impact on human health, work capacity, and life expectancy. Throughout human history, the issue of providing adequate and healthy food has remained highly significant. Under modern conditions, characterized by complex environmental and socio-ecological challenges, the nutritional quality of the population’s diet often declines. Therefore, the development and industrial implementation of functional food products have become especially important. Such products contain biologically active ingredients that enhance the body’s resistance to diseases, regulate physiological processes, and support long-term physical and mental activity. At the global level, continuous research is being conducted to create new functional foods with both broad application and targeted effects on specific organs, systems, or health conditions. Multicomponent products based on raw materials of both animal and plant origin most fully meet the principles of balanced nutrition. The primary objective in designing next-generation functional foods is to achieve a high level of nutritional value while ensuring product safety. Dietary patterns significantly influence not only individual health but also the overall health status of the population. In addition to supplying energy and essential nutrients, food products perform important preventive and therapeutic functions. The introduction of health-promoting and preventive foods into industrial production is considered one of the key directions of the humanitarian nutrition program supported by the United Nations. According to data from the World Health Organization (WHO), the health status of the population shows a steady tendency toward deterioration, reflected in the growing prevalence of various diseases, including those related to nutritional deficiencies.
