В статье представлены результаты исследования влияния функциональной добавки «Темтас»,
разработанной на основе порошка груши, черной смородины и облепихи, на интенсификацию
технологического процесса пшеничного хлеба и на качественные показатели пшеничного хлеба. Целью
исследования являлась оценка воздействия плодово-ягодного сырья, богатого витаминами, минеральными
веществами и антиоксидантами, на процессы брожения, кислотонакопления, формирование структурно-
механических свойств теста и пищевую ценность хлебобулочных изделий. Экспериментальные
исследования проводились с использованием опарных и безопарного способов приготовления теста при
внесении добавки в количестве 5-10 % к массе муки. Установлено, что функциональная добавка ускоряет
процессы брожения и созревания теста, повышает кислотность полуфабрикатов и позволяет сократить
продолжительность технологического процесса до 30 %, одновременно снижая расход дрожжей и
температуру выпечки. Выявлено улучшение удельного объема, пористости и эластичности мякиша и
комплексных органолептических характеристик хлеба. По результатам исследования разработана
рецептура и технология хлеба «Керемет» обладающий профилактическим свойством железодефицитной
анемии, так как имеет более повышенное содержания усвояемого натурального минерала железа, чем в
контрольном образце хлеба. Учитывая удобство транспортировки и хранения функциональной добавки
«Темтас» в виде порошка, удобен и экономически выгоден в промышленном применении для производства
хлебобулочных изделий фукнционального назначения и который полностью соответствует принципам
здорового питания и физиологическим потребностям человека.
Мақалада алмұрт, қара қарақат және облепиха ұнтақтары негізінде әзірленген «Темтас»
функционалдық қоспасының бидай нанының технологиялық процесін қарқындау және сапалық
көрсеткіштеріне әсерін зерттеу нәтижелері ұсынылған. Зерттеудің мақсаты дәрумендерге, минералдық
заттарға және антиоксиданттарға бай жеміс-жидек шикізатының ашыту, қышқылдықтың жиналу
үдерісіне, қамырдың құрылымдық-механикалық қасиеттерінің қалыптасуына және нан-тоқаш өнімдерінің.
тағамдық құндылығына әсерін бағалау болды. Эксперименттік зерттеулер қоспаны ұн салмағына
шаққанда 5-10 % мөлшерінде енгізу арқылы қамырды опаралы және опарасыз тәсілдерімен дайындау кезінде
жүргізілді. Функционалдық қоспаның ашыту мен қамырдың жетілу үдерістерін жеделдететіні,
жартылай фабрикаттардың қышқылдығын арттыратыны және технологиялық процестің ұзақтығын 30
%-ға дейін қысқартатыны, сонымен қатар ашытқы шығынын және пісіру температурасын төмендейтіні
анықталды. Нанның меншікті көлемі, кеуектілігі, жұмсақ ортасының серпімділігі және кешенді
органолептикалық көрсеткіштері жақсарғаны байқалды. Зерттеу нәтижелері бойынша темір
тапшылығы анемиясының профилактикалық қасиеті бар «Керемет» нанының рецептурасы мен
технологиясы жасалды, өйткені оның құрамында нанның бақылау үлгісіне қарағанда сіңімді табиғи темір
минералы көп. «Темтас» функционалдық қоспасын ұнтақ түрінде тасымалдау және сақтау ыңғайлылығын
ескере отырып, функционалдық мақсаттағы нан-тоқаш қнімдерін қндіру үшін өнеркісптік қолдануда
ыңғайлы, үнемді және ол дұрыс тамақтану қағидаттарына, адамның физиологиялық қажеттіліктеріне
толық сәйкес келеді.
The article presents the results of a study on the effect of the «Temtas» functional additive, developed on the
pear, blackcurrant and sea buckthorn powders, on the intensification of the technological process of wheat bread
production and its quality characteristics. The aim of the study was to evaluate the impact of fruit and berry raw
materials rich in vitamins, minerals, and antioxidants on fermentation and acid accumulation process, the formation
of structural and mechanical properties of dough, and the nutritional value of bakery products. Experimental studies
were carried out using sponge and straight dough methods with addition of 5-10 % of the addition to the flour weight.
The functional additive was found to accelerate fermentation and dough maturation, increase the acidity of semi-
finished products, and reduce the duration of the technological process by up to 30 %, while simultaneously decreasing
yearst consumption and baking temperature. Improvements in specific volume, crumb elasticity, and overall
organoleptic of bread were observed. According to the results of the study, the formulation and technology of
«Keremet» bread has been developed, which has the preventive property of iron deficiency anemia, as it has a higher
content of the digestible natural iron mineral than in the control bread sample. Considering the convenience of
transportation and storage of the functional additive «Temtas» in powder form, it is convenient and economically
advantageous in industrial use for the production of bakery products for functional purposes and which fully complies
with the principles of healthy nutrition and human physiological needs.
